artykuły, nowości, wskaźniki

o autorce

o autorce

Monika Cieślak – prawnik, doświadczony praktyk, będąc szefem działu personalnego, przez 10 lat na co dzień zajmowała się zagadnieniami związanymi z prawem pracy, prawem podatkowym i prawem ubezpieczeń społecznych.

Minimalna stawka godzinowa dla zleceniobiorców w 2017 r.

8 kwietnia 2017 | płace

Ustawa z dnia 22 lipca 2016 r.  (Dz. U. z 2016 r., poz. 1265) zrewolucjonizowała przepisy ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Rozszerzyła zakres zastosowania ustawy o nowy krąg uprawnionych: zleceniobiorców i inne osoby przyjmujące zlecenie lub świadczące usługi.

Wprowadziła nowe pojęcie „minimalnej stawki godzinowej”przysługującej przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi. W 2017 r. oznacza to kwotę 13,00 zł za godzinę pracy. Oznacza to, że minimalną wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług otrzyma określony krąg uprawnionych. Przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi

Zakres podmiotowy ustawy

Osoby, które obejmuje od 1.1.2017 r. gwarancja minimalnej stawki godzinowej to świadczący usługi lub przyjmujący zlecenie. W tej grupie znajdują się według definicji ustawowej:

  • osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą zarejestrowaną w Rzeczypospolitej Polskiej albo w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub państwem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, niezatrudniające pracowników lub niezawierające umów ze zleceniobiorcami,
  • osoby fizyczne niewykonuje działalności gospodarczej – które przyjmują zlecenie lub świadczą usługi na podstawie umów, o których mowa w art. 734 Kodeksu cywilnego (dalej: KC) (umowa zlecenie) i art. 750 KC (umowy o świadczenie usług), na rzecz przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej albo na rzecz innej jednostki organizacyjnej, w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności.

Zamysłem ustawodawcy było zapewne objęcie gwarancją minimalnej stawki godzinowej zleceniobiorców i tzw. ,,samozatrudnionych”. Ustawodawca prawdopodobnie chciał zawęzić pojęcie ,,samozatrudnionych” wyłącznie do samozatrudnionych nie zatrudniających pracowników i zleceniobiorców. Wydaje się, że ta definicja ma liczne braki.

Po pierwsze nie wiadomo, w jakim momencie podmiot zatrudniający ,,samozatrudnionych”powinien badać spełnienie warunku zatrudniania przez nich innych osób na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenie. Czy powinien to badać w momencie zawarcia umowy z osobą samozatrudnioną? A może przez cały czas trwania umowy należy weryfikować spełnienie warunku niezatrudniania pracowników i zleceniobiorców? Jakie są skutki, zatrudnienia przez samozatrudnionego pracownika w połowie miesiąca? Czy chodzi tylko o zatrudnienie pracowników generalnie, czy może o zatrudnienie pracowników wyłącznie w celu realizacji czynności, które są objęte zakresem podpisanej umowy zlecenia. Dopiero praktyka kontroli PIP przyniesie odpowiedzi na pytania wynikające z przepisów ustawy.

Po drugie nie wiadomo czy umowy zlecenie obejmują wyłącznie umowy zlecenie czy również umowy o świadczenie usług?

Po trzecie jeśli samozatrudniony zawiera umowy o dzieło lub umowy z innym samozatrudnionym (umowa między firmą jednoosobową i drugą firmą jednoosobową) nie wyłącza to stosowania przepisów ustawy o minimalnej stawce godzinowej.

Po czwarte w praktyce kontroli ZUS, coraz częściej dla celów ubezpieczeń społecznych reklasyfikuje umowy o dzieło na umowy zlecenia retroaktywnie. Czy i jakie skutki będzie miała decyzja ZUS dla zastosowania ustawy o minimalnej stawce godzinowej nie jest jasne.

Samozatrudniony w naszej firmie HR Sp. z o.o. informatyk nie zatrudnia pracowników i zleceniobiorców. Czy stosujemy w stosunku do niego minimalną stawkę godzinową?

Tak, osoba nie zatrudniająca pracowników i niezawierająca umów ze zleceniobiorcami, a będąca samozatrudnionym podlega przepisom ustawy i jest objęta gwarancją minimalnej stawki godzinowej.

Samozatrudniony w naszej firmie księgowy, zatrudnia na podstawie umowy o pracę pracownika na 1/100 etatu. Czy stosujemy w stosunku do niego minimalną stawkę godzinową?

Nie, osoba zatrudniająca choćby jednego pracownika lub zleceniobiorcę, a będąca samozatrudnionym nie podlega przepisom ustawy i nie jest objęta gwarancją minimalnej stawki godzinowej. Choć w przepisie użyta jest liczba mnoga i mowa jest o osobie ,,niezatrudniającej pracowników lub niezawierającej umów ze zleceniobiorcami” według autorski intencją ustawodawcy, było by zatrudnienie choć 1 pracownika, choćby na 1/100 etatu wykluczało przedsiębiorcę z kręgu osób objętych gwarancją minimalnej stawki godzinowej.

Zatrudniony w naszej firmie HR Sp. z o.o. informatyk zarabia na podstawie umowy o praktykę absolwencką 10,00 zł brutto za godzinę. Czy stosujemy w stosunku do niego minimalną stawkę godzinową?

Nie, osoba zatrudniona na podstawie umowy o praktykę absolwencką nie podlega przepisom ustawy i nie jest objęta gwarancją minimalnej stawki godzinowej.

Zatrudniamy w naszej firmie HR Sp. z o.o. sprzątaczkę na podstawie umowy zlecenia, która zarabia 1000,00 zł brutto miesięcznie za sprzątanie biura dwa razy w miesiącu. W styczniu na umowie zlecenia napisała, że wykonywała pracę przez 100 godz. Ile powinniśmy zapłacić? Czy stosujemy w stosunku do niej minimalną stawkę godzinową – 13,00 zł? Dotychczas płaciliśmy za te zadania 1000,00 zł miesięcznie i obydwie strony były zadowolone.

W stodunku do zleceniobiorcy stosujemy obligatoryjnie minimalną stawkę godzinową. Należy zapłacić wynagrodzenie wynikające z przemnożenia 100 godz. x 13,00 zł (stawka minimalna) = 1300,00 zł. Osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia podlega przepisom ustawy i jest objęta gwarancją minimalnej stawki godzinowej.

Zatrudniamy w naszej firmie HR Sp. z o.o. sprzątaczkę na podstawie umowy zlecenia, która zarabia 1000,00 zł brutto miesięcznie za sprzątanie biura dwa razy w miesiącu. W styczniu na umowie zlecenia napisała, że wykonywała pracę przez 100 godz. Zapłaciliśmy jej w styczniu 2017 r. 1300,00 zł. Nasz budżet na sprzątanie wynosi 1000,00 zł miesięcznie. Czy w związku z tym, możemy przygotować aneks do umowy zlecenie, że w lutym prace zlecone wykonuje 2 razy w tygogniu maksymalnie 76 godz.?

Tak. Osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia podlega przepisom ustawy i jest objęta gwarancją minimalnej stawki godzinowej, ale zleceniobiorca może się umówić na konkretną ilość godzin, by nie przekroczyć swojego budżetu. Ryzykując, ze biuro w ostatnim tygodniu nie będzie sprzątane, bowiem limit godzin zostanie wyczerpany w 3 pierwszych tygodniach lutego.

Zatrudniamy w naszej firmie Bidor Sp. z o.o. kasjerkę Ukrainkę na podstawie umowy zlecenia, która zarabia 10,00 zł brutto na godzinę. Czy od 1.1.2017 r. stosujemy w stosunku do niej minimalną stawkę godzinową – 13,00 zł?

Tak, należy zapłacić 13,00 zł za godzinę pracy. Osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia podlega przepisom ustawy i jest objęta gwarancją minimalnej stawki godzinowej, niezależnie od obywatelstwa. W tym przypadku należy również rozważyć czy nie są spełnione przesłanki z art. 22 KP i nie powinna zostać zawarta umowa o pracę.

Gwarancja minimalnej stawki godzinowej

Zgodnie z art. 8a ustawy o minimalnym wynagrodzeniu w przypadku umów, o których mowa w art. 734 i art. 750 KC, wykonywanych przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi, wysokość wynagrodzenia powinna być ustalona w umowie w taki sposób, aby wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług nie była niższa niż wysokość minimalnej stawki godzinowej. W 2017 r. minimalna stawka godzinowa wynosi 13,00 zł za godzinę pracy.

W przypadku gdy wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie nie zapewnia przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi otrzymania za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnej stawki godzinowej, przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi przysługuje wynagrodzenie w wysokości obliczonej z uwzględnieniem minimalnej stawki godzinowej.

Jeżeli kilka osób przyjmuje zlecenie lub zobowiązuje się świadczyć usługi wspólnie, każdej z tych osób przysługuje wynagrodzenie ustalone zgodnie z przepisami gwarantującymi każdej osobie minimalną stawkę godzinową.

Przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej albo przenieść prawa do tego wynagrodzenia na inną osobę.

Wypłaty wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej dokonuje się w formie pieniężnej.

Ważne

W przypadku umów zawartych na czas dłuższy niż 1 miesiąc, wypłaty wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej dokonuje się co najmniej raz w miesiącu.

Termin wypłaty wynagrodzenia z umowy zlecenia powinien brać pod uwagę kwestie zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych. Trudne praktycznie, ale najprostsze dla celów rozstrzygania zbiegów tytułów do ubezpieczeń społecznych, jest by za dany miesiąc wypłacać wynagrodzenie ostatniego dnia danego miesiąca.

Autorka nie widzi przeszkód, by termin wypłaty za dany miesiąc określić jako np. 12. dzień następnego miesiąca, co miesiąc.

 

Obowiązek potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług

Zgodnie z art. 8b ust 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu w przypadku umów: zlecenia i nienazwanych, strony określają w umowie sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług.

W przypadku gdy strony w umowie nie określą sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi przedkłada w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informację o liczbie godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia.

Jeżeli umowa nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej, przedsiębiorca albo inna jednostka organizacyjna, przed rozpoczęciem wykonania zlecenia lub świadczenia usług, potwierdza przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej ustalenia co do sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, a w przypadku braku takiego potwierdzenia przepis o konieczności przedłożenia informacji o liczbie godzin stosuje się odpowiednio.

Przepisów o konieczności potwierdzania liczby godzin nie stosuje się do wykonującego zlecenie lub świadczącego usługi w przypadku skierowania takich osób do wykonania zlecenia lub świadczenia usług na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. W takim przypadku pracodawca użytkownik, na rzecz którego jest wykonywane zlecenie lub są świadczone usługi, prowadzi ewidencję liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług.

Jeżeli kilka osób przyjmuje zlecenie lub zobowiązuje się świadczyć usługi wspólnie, potwierdzanie liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług następuje odrębnie w stosunku do każdej z tych osób.

W jaki sposób należy potwierdzać ilość godzin pracy? Kto ma to robić, zleceniobiorca czy zleceniodawca?

Ustawa nie definiuje jedynego właściwego rozwiązania w jaki sposób i kto ma potwierdzać liczbę godzin wykonywania zlecenia. Po pierwsze strony mogą, ale nie muszą określić w umowie sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług.

W przypadku gdy strony w umowie nie określą tego sposobu, przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi przedkłada w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informację o liczbie godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia.

Jeżeli umowa nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej, przedsiębiorca albo inna jednostka organizacyjna, przed rozpoczęciem wykonania zlecenia lub świadczenia usług, potwierdza przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej ustalenia co do sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, a w przypadku braku takiego potwierdzenia przepis o konieczności przedłożenia informacji o liczbie godzin stosuje się odpowiednio.

Wskazane jest, by w umowie określić kto i gdzie będzie umieszczał informację o liczbie godzin wykonywania umowy zlecenia. Zdaniem autorki najlepiej dodać tą informację do rachunku lub dołączyć do umowy zestawienie godzin pracy i poinstruować, że jest to dokument dołączany do rachunku.

(fragment książki ,,Płace do A do Z w 2017” © Monika Cieślak.